Coğrafi işaret belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri bakımından kökeninin bulunduğu yöre, alan, bölge veya ülke ile özdeşleşmiş bir ürünü gösteren işarettir.
Coğrafi işaretler 2 ‘ye ayrılır;
Menşe Adı: Coğrafi sınırları belirlenmiş bir yöre, bölge veya istisnai durumlarda ülkeden kaynaklanan, tüm veya esas özelliklerini bu coğrafi alana özgü doğal ve beşeri unsurlardan alan, üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerin tümü bu coğrafi alanın sınırları içinde gerçekleşen ürünleri tanımlayan adlar Menşe adıdır. Menşe adları sadece ilgili coğrafi alanda üretilirler.
Mahreç işareti ise belirli bir coğrafi alanla özdeşleşen ve üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinden en az biri belirlenmiş coğrafi sınırın içinde yapılan ürünleri tanımlayan adlardır. Mahreç işaretlerde ürün özelliklerinden en az biri o yöreye aittir ancak bölge dışında da üretimi gerçekleştirilebilmektedir.
Geleneksel ürün adı;
Diğer taraftan menşe adı ve mahreç işareti kapsamına girmeyen ve ilgili piyasada bir ürünü tarif etmek için geleneksel olarak en az otuz yıl süreyle kullanıldığı kanıtlanan adlar geleneksel ürün adı olarak korunurlar.
Ancak bu ürünlerin;
Örneğin baklava, lokum, pastırma gibi ürünler Türk Patent ve Marka Kurumu nezrinde tescil işlemleri tamamlanmış Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adlarında, üreticilerin ürettikleri ürün ambalajlarında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından hazırlanan ambalajları kullanma zorunluluğu bulunmaktadır ve ambalaj kullanımı denetime tabidir.
Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adları belli bir bölgede yaşayan ve belirlenmiş kriterlerde üretim yapan bölgedeki tüm üreticilere ait haklar olduğundan, bu hakların tescili aynı şekilde tüm üreticilere menfaat sağlamaktadır.
Belirli bir kalitenin sembolü haline gelmiş geleneksel ürünlerin ticari değerlere dönüştürülmesi içni tescil ve sonrasındaki yasal gerekliliklerin tamamlanması gerekmektedir.
Ürünün ekonomik değerinin yükselmesi pazarlama imkanının çoğaltılması ve neticesinde bölgesel kalkınmaya da yardımcı olmaktadır.
Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adlarının tescili esnasında, tescil sahibi tarafından üreticilerle ilgili gerçekleştirilecek denetim süreçleri detaylı olarak anlatılmakta, denetime kimlerin katılacağı, denetimlerin ne şekilde gerçekleştirileceği, ne sıklıkla yapılacağı taahhüt edilmektedir. Bu taahhütler çerçevesinde de tescil sonrası her yıl denetim raporlarının Türk Patent ve Marka Kurumuna ibraz edilen denetim işlemlerinde eksik görülmesi halinde 6 ay içerisinde giderilmesi gerekmektedir. Denetim işlemlerinin belirtilen biçimde yerine getirilmemesi veya eksikliklerin verilen süre içinde tamamlanmaması durumunda tescilin hükümsüz sayılmasına karar verilebilir.
Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adlarının belirli bir tescil süresi ve dolayısıyla yenilenmesi yoktur. Tescilin hükümsüzlüğü ancak mahkeme kararı ile olabilmektedir.
Ayrıca denetim işlemlerinin yeterince ve belirtilen şekilde yapılmaması halinde de bir tescilin hükümsüzlüğüne karar verilebilir.
Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adlarının Avrupa Birliği sınırları içerisinde korunması için AB Komisyonu nezrinde başvurunun dosyalanarak tescil işlemleri takip edilebilmektedir. Ancak AB başvurusundan önce menşe ülkede tescil işlemlerinin tamamlanmış olması zorunluluğu bulunmaktadır. Daha detaylı bilgi ve başvuru talepleriniz için bizimle ileşitim kurmanızı rica ederiz...